Poznati Vojvođani

Ponosni smo na naše ljude

Istoriju Vojvodine tkali su ljudi različitih ideja i stremljenja: naučnici, slikari, istraživači, lekari, pesnici, paori, muzičari, kuvari, vojnici, političari, učitelji, ratnici, sveštenici i vandrokaši... oba pola. Svako na svoj način, ali svi sa ljubavlju...

Među velikim Vojvođanima je bilo i vernika i ateista, i onih koji su Vojvodinu sanjali kao samostalnu, i onih koji su o njoj mislili samo kao o delu Srbije, ili delu neke druge zemlje. Bilo je onih koji su se u Vojvodini rodili, živeli i umrli. A bilo je i onih koji su u Vojvodini rođeni i zauvek otišli, kao i onih koji su u Vojvodinu došli i zauvek ostali... Svi oni, Vojvođani u srcu, su ljudi o koji su izgradili Vojvodinu kakvu danas znamo.

26. avgusta 2015.
Mileva Marić Ajnštajn

Dr Branislava Kostić

Mileva Marić (1875-1948)

Zvaničan zajednički život Mileve i Alberta započeo je s Ajnštajnovim radom u Švajcarskoj kancelariji za patente u Bernu, uz njihov zajednički večernji rad na istraživanju problema u oblasti fizike. Po svedočanstvima njihovih tadašnjih prijatelja, Mileva je pokušavala da se izbori sa gubitkom karijere i ćerke, što je bio dugotrajan i bolan proces. Ipak, činilo se da su oboje zadovoljni zajedničkim životom i radom, što je krunisano rođenjem njihovog starijeg sina Hansa Alberta, 1904. godine, a godinu dana nakon toga i izuzetnim naučnim uspehom. Rezultati njihovog zajedničkog rada su tokom "čudesne 1905. godine" doveli do objavljivanja revolucionarnih članaka u Analima fizike (Annalen der Physik), najboljem fizičkom časopisu u Evropi. Ti radovi pomerali su granice dotadašnje nauke i predstavljali revolucionarne korake ka uspostavljanju novog naučnog pogleda na svet. Na ukupno 43 stranice u ovom časopisu, Albert i Mileva su postavili temelje fizike 20. i 21. veka. Međutim, svi članci, u ovom i drugim časopisima, te i svih narednih godina, objavljivani su pod imenom Alberta Anštajna. Ime Mileva Marić Ajnštajn se nigde nije pojavljivalo. Bračni par Kiri ostao je jedini, koji je u tom vremenu javno manifestovao doprinos žene u značajnim naučnim otkrićima i istraživanjima. O autorstvu tada objavljenih radova postoje različita mišljenja. Za razliku od Ajnštajnovih savremenika, koji nikada nisu ni sumnjali da je on sam autor svih svojih radova i teorija, tokom poslednjih decenija, nakon otkrivanja delova njihove prepiske i drugih dokumenata (od kojih su neki čekali na dozvole za otvaranje i više decenija nakon otkrića) danas je sve više onih koje prevashodno zanima doprinos Mileve Marić Ajnštajn.
24. avgusta 2015.
Vasa Stajić

Dr Branislava Kostić

Vasa Stajić

Vasa Stajić je rođen u Mokrinu, 10. februara 1878. godine, u Austrougarskoj monarhiji, koja je nastala 11 godina pre njegovog rođenja. Umro je, takođe 10 februara 1947. godine, u Novom Sadu. Država u kojoj je živeo menjala je granice, vlasti i nazive, tako da je gospodin Stajić živeo u Austrogarskoj monarhiji, Kraljevini Srba Hrvata i Slovenaca, Kraljevini Jugoslaviji, kratko i u Demokratskoj federativnoj Jugoslaviji , a umro je u Federativnoj narodnoj Republici Jogoslaviji. U svim tim državama su ga znali kao čoveka doslednog svojim humanim, odmerenim i nepokolebljivim stavovima, tako da ga ni jedna vlast nije volela. Poslednja, komunistička vlast, nije bila na meti njegovih kritika, jer je kratko živeo pod njom, a ne zato što je Vasa bio ućutkan činjenicom da su ga partizani prebacili na slobodnu teritoriju. Kao što je bio jasan u otporu prema fašizmu, Vasa Stajić je svaku vlast odmeravao u odnosu na ono što oduzima i ono što daje običnom čoveku, ali i zajednici. Vasa Stajić Imao je 40 godina kada je nastala Kraljevina Srba Hrvata i Slovenaca, nacionalno raznolika država koja je tri godine nakon svog osnivanja imala 46,67% pravoslavnih žitelja i 39,29% rimokatolika, ali nikada nije imala dovoljno sluha za različitost za čije priznavanje se gospodin Stajić uporno zalagao. Bio je jedan od retkih koji su već u vreme pravljenja nove države bili svesni da ni jedan suštinski problem za Vojvođane neće biti rešen ako jedna carevina zameni drugu, a položaj naroda se suštinski ne izmeni. Ceo njegov život je bio borba i otpor.
24. avgusta 2015.
Car Jovan Nenad

Dr Branislava Kostić

Car Jovan Nenad (1492-1527)

Mnogi ga smatraju velikim srpskim junakom, mada nema dokaza o njegovom etničkom poreklu. Nedoumice u vezi sa njegovom etničkom pripadnošću posebno izaziva njegov neuobičajeno taman ten, zbog koga je i dobio nadimak "Crni". Osim toga, običaji koje je uveo na svoj dvor nisu bili srpski, već istočnjački, pretežno turski. Savremenici ga nisu smatrali posebno religioznim, mada je bio tolerantan prema svim religijama i običajima. Pridev "srpski" koji se danas dodaje uz njegovo ime, novijeg je datuma. Nakon poraza hrvatsko-ugarskog i češkog kralja Ljudevita Jagelovića od Turaka kod Mohača i njegove pogibije, u južnom delu Carstva je zavladala anarhija. Koristeći to privremeno bezvlašće, Jovan Nenad sa svojom vojskom zauzima značajan deo severa današnje Vojvodine i proglašava samostalnu državu, sa dvorom u Subotici, a sebe proglašava carem. Njegova (većinom nepriznata) država je trajala od jeseni 1526. godine do 27. jula 1527. godine.
18. marta 2015.

Dr Branislava Kostić

Angelina Branković

Na poziv mađarskog kralja Matije Korvina, Angelina je krenula sa dvojicom sinova preko Beča i Budima za Srem. Sa moštima svoga muža je u Srem stigla februara 1486. godine. Prvo stanište bilo joj je Kupinovo, gde je ubrzo podigla crkvu Svetog apostola Luke i položila u nju mošti svoga muža. Despot Đorđe, koji je od kralja Matije dobio na upravu deo zemlje kojom je upravljao Vuk Branković („Zmaj Ognjeni Vuk"), ubrzo se povukao sa despotskog položaja i oko 1497. godine primio monaški čin dobivši ime Makaš. Nasledio ga je 1493. godine drugi Angelinin sin Jovan, koji je umro 1502. godine.